Đề nghị chỉ thi tốt nghiệp THPT, không thi đại học

Cùng một lượng kiến thức phổ thông trung học thì không cần 2 kỳ thi, chỉ cần tổ chức một kỳ thi vừa gọn nhẹ vừa hiệu quả.

Đây là quan điểm của Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ ngoài công lập Việt Nam (Hiệp hội) nghiên cứu đề xuất đổi mới thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh ĐH, CĐ từ năm 2015.

Ảnh minh họa

Lãnh đạo Hiệp hội cho hay, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam giao, Hiệp hội nghiên cứu đề xuất đổi mới thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh ĐH, CĐ theo hướng gọn nhẹ, hiệu quả, tiết kiệm.

Trên cơ sở phương án đổi mới thi do Hiệp hội đề xuất với Bộ GD&ĐT từ cuối năm 2010, nay Hiệp hội đã cập nhật tình hình mới để bổ sung thành phương án 2014 và tổ chức cuộc tọa đàm xin ý kiến các chuyên gia giáo dục cùng đại diện các trường hội viên.

Quan điểm của Hiệp hội là cùng một lượng kiến thức phổ thông trung học thì không cần 2 kỳ thi, chỉ cần tổ chức một kỳ thi vừa gọn nhẹ vừa hiệu quả. Để đánh giá trình độ học vấn khách quan cần áp dụng hình thức thi trắc nghiệm là chủ yếu, sử dụng công nghệ phục vụ thi hiện đại.

Thi nhiều môn để tránh dạy và học lệch; đề thi thiết kế theo hướng bớt kiến thức học thuộc, tăng kiến thức kiểm tra năng lực thực tế của học sinh để điều chỉnh dạy và học tích cực.

Tên gọi thống nhất là "Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông", với mục đích: Đánh giá trình độ học vấn phổ thông và cấp bằng tốt nghiệp THPT. Điều tiết quá trình dạy và học trong trường phổ thông theo hướng dân chủ, tích cực.

Kết quả thi là cơ sở để các trường ĐH, CĐ tuyển sinh viên vào học.

Bắt đầu tư vấn về tuyển sinh vào Trường THPT FPT

Từ 2h chiều nay, các đại diện đến từ Trường THPT FPT giải đáp thắc mắc về mô hình hoạt động, chương trình đào tạo, cách thức tuyển sinh và chương trình học bổng của trường THPT FPT. Mời bạn đọc đặt câu hỏi để được giải đáp ngay bây giờ.

Mô hình học nội trú được Trường Trung học phổ thông FPT áp dụng với mục tiêu tạo môi trường rèn luyện tính tự lập sớm cho trẻ ở lứa tuổi 15 - 18. Trong ảnh: Một giờ học của học sinh Trường THPT FPT.

"Dạy trẻ độc lập chính là trao cho trẻ thông điệp: Con có giá trị, hữu ích và có khả năng". Trong thời đại "con quý như vàng" thì việc để một đứa trẻ tự lập sớm dường như vừa là nỗi lo, vừa là một thách thức với các bậc làm cha làm mẹ.

Nhiều bậc cha mẹ hiện đại hẳn rất đau đầu: Làm sao để con biết cách tự chăm sóc bản thân, hiểu và giúp đỡ cha mẹ trong cuộc sống, biết quản lý thời gian và tự giác trong học tập... mà không mất quá nhiều công sức, cũng như những tranh cãi kịch liệt trong gia đình, hay những mâu thuẫn trong mối quan hệ với con. Đặc biệt, trước ngưỡng tuổi trưởng thành (18 tuổi), tự lập sẽ là một trong những hành trang quan trọng, giúp con vững bước vào tuổi trưởng thành.

Đồng cảm với những lo lắng của các bậc làm cha mẹ, cũng như nhìn nhận đúng đắn vai trò rèn luyện tính tự lập cho trẻ, trường Trung học phổ thông FPT đặc biệt chú trọng xây dựng mô hình học nội trú. Với nhận thức từ thực tế rằng, dù sớm hay muộn, đến lúc nào đó các bậc phụ huynh cũng phải để con cái rời xa vòng tay của mình. Phụ huynh các tỉnh sẽ phải đối diện với thực tại con cái rời gia đình đến các đô thị lớn sống cuộc sống sinh viên tự lập. Các phụ huynh có ý định cho con cái du học thì mối lo ngại con cái tự lập với cuộc sống sinh viên nơi đất khách còn nhiều hơn. Khi đó, môi trường tự lập sớm tại THPT FPT - nơi được rèn tính tự lập dưới sự quản lý chặt chẽ của nhà trường, lại có điều kiện về nhà qua các ngày nghỉ cuối tuần - sẽ là mô hình góp phần tạo cho trẻ bước đệm trung gian giữa giai đoạn hoàn toàn trong vòng tay bố mẹ và giai đoạn khá độc lập sau này ở bậc đại học. Giai đoạn này sẽ giúp học sinh trưởng thành nhanh chóng, nhưng vẫn ở trong một môi trường được kiểm soát tốt và có thể can thiệp, thay vì việc chuyển đổi một cách đột ngột từ vòng tay bố mẹ ra ngoài xã hội, đặc biệt là đối với các trường hợp đi du học.

Môi trường nội trú là điều kiện tốt để học sinh rèn luyện tính kỷ luật, tinh thần tự giác, cách thức thích nghi và hoà nhập với cộng đồng. Cuộc sống tập thể với sự hỗ trợ sát sao của các giáo viên quản nhiệm sẽ giúp học sinh hình thành các thói quen tốt nhằm tạo dựng một cuộc sống năng động, tự lập, có trách nhiệm.



Tự lập được rèn giũa từ môi trường sống nội trú.

Sau một năm thành lập, môi trường nội trú đã cho thấy những ưu việt và tác động đáng kế tới việc hình thành đức tính tự lập của học trò Trường THPT FPT. Các em tự chăm lo cho mình khi xa gia đình, biết trân trọng giá trị của gia đình, biết quan tâm và chia sẻ với bố mẹ nhiều hơn trong cuộc sống.

Ngoài môi trường nội trú, trường Trung học phổ thông FPT còn có chương trình đào tạo định hướng giáo dục quốc tế; Tăng cường Tiếng Anh và Công nghệ thông tin; Phát triển cá nhân toàn diện. Trường trang bị cho học sinh không chỉ kiến thức phổ thông nền tảng mà còn có những nội dung giúp cho học sinh hướng tới các chương trình giáo dục đại học chuẩn quốc tế tại Việt Nam như tại Đại học FPT hoặc đi du học.

Năm 2014, Trường THPT FPT tuyển sinh 240 chỉ tiêu, dành cho các học sinh THCS tại Hà Nội và các tỉnh lân cận với học lực và hạnh kiểm năm lớp 9 đạt loại khá trở lên và vượt qua bài kiểm tra năng lực tư duy của Trường THPT FPT được tổ chức vào ngày 1/6/2014.

Nhằm chia sẻ những băn khoăn, thắc mắc của phụ huynh trước câu hỏi về chủ đề trưởng thành và tự lập của con độ tuổi chuyển cấp học, ngày 17/4 tới đây Trường THPT FPT phối hợp cùng báo Dân trí tổ chức buổi Giao lưu với nội dung: "Giúp con tự lập sớm với mô hình nội trú của Trường THPT FPT".

Độc giả gửi câu hỏi để được giải đáp

Tham gia buổi giao lưu có TS. Lê Trường Tùng - Chủ tịch HĐQT Trường THPT FPT và ông Hoàng Cao Chung - Trưởng phòng Tuyển sinh Trường THPT FPT.



TS. Lê Trường Tùng - Chủ tịch HĐQT Trường THPT FPT.



Ông Hoàng Cao Chung - Trưởng phòng Tuyển sinh Trường THPT FPT.

Các khách mời sẽ giải đáp mọi thắc mắc của các bậc phụ huynh về mô hình hoạt động nội trú của trường THPT FPT, cũng như các câu hỏi về chương trình đào tạo hay cách thức tuyển sinh và tham gia các chương trình học bổng của Trường THPT FPT trong năm 2014.

Ngoài những câu hỏi về hướng nghiệp, nghề nghiệp, độc giả có thể đặt các câu hỏi liên quan đến kỳ thi tuyển sinh ngày 1/6/2014 của Trường THPT FPT.

Độc giả gửi câu hỏi để được giải đáp

Bị sinh viên chê yếu kém, nhà trường nói gì?

Chiều 15/4, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Giao thông vận tải (Hà Nội) Nguyễn Thanh Chương xác nhận nam sinh thẳng thắn lên tiếng chê nhà trường yếu kém là SV của trường. Nhà trường tiếp thu và sẽ có điều chỉnh...

Trước đó, trong buổi gặp mặt các sinh viên bị cảnh báo học vụ khoa Công trình vì thi trượt được tổ chức hôm 12/4, một sinh viên khóa 54 đã có phát biểu thẳng thắn về những tồn tại yếu kém của thầy cô cũng như công tác xếp lịch, tính điểm thành phần của nhà trường.

Nam sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải (Hà Nội) chê giáo viên, nhà trường yếu kém. (Ảnh cắt từ clip).

Nam sinh này cho biết mình bị trượt không phải do lười, mà một phần quan trọng là do giáo viên. Cô dạy rất nhanh, thời gian đi học rất ít. Gần như bọn em chỉ ngồi chép và chép không hiểu gì hết.

Việc sắp xếp lịch học của nhà trường theo SV này "là cực kỳ yếu kém". Một tuần 57 tiết - 69 tiết thì làm sao có thời gian học bài, làm bài ở nhà thì làm sao có thể hiểu bài và cải thiện tình hình học tập.

Giải đáp thắc mắc này, ông Chương cho biết: "Việc các khoa tổ chức trao đổi với sinh viên sau 1 học kỳ để lắng nghe, phản hồi các ý kiến góp ý trong công tác đào tạo được tổ chức thường xuyên tại trường chúng tôi".

"Nhà trường nghiêm túc tiếp thu ý kiến của các sinh viên và sẽ có những điều chỉnh cho phù hợp" - ông Chương cho hay.

Tuy nhiên phản ánh về việc một tuần có từ 57 tiết đến 69 tiết theo ông Chương là không chính xác, lớp nhiều nhất cũng chỉ đến 39 tiết/tuần.

"Lên ĐH và đặc biệt là học theo tín chỉ đòi hỏi tính chủ động cao của SV. Trong 2 tuần đầu của học kỳ nếu cảm thấy thời gian, lịch học nặng các em vẫn có thể điều chỉnh. Học tín chỉ thời gian tự học nhiều nhưng các em không biết tận dụng nên học hành kém, nhất là SV năm nhất mới từ môi trường THPT lên ĐH còn nhiều bỡ ngỡ, có tâm lí xả hơi" - ông Chương chia sẻ.

Trưởng phòng Nguyễn Thanh Chương cũng cho biết nhà trường đang cho kiểm tra lại ý kiến của SV về việc cho điểm thành phần chưa khoa học cũng như thẳng thắn trao đổi với các giảng viên về phương pháp giảng dạy sao cho SV hứng thú, dễ tiếp thu bài. 

Không công nhận bằng thạc sĩ của hiệu trưởng trường cao đẳng

Thanh tra Bộ VH-TT&DL vừa có văn bản kết luận về việc ông Trần Đình Sơn, hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Du lịch Đà Lạt, sử dụng bằng thạc sĩ không được Bộ GD-ĐT công nhận.

Ông Trần Đình Sơn - hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Du lịch Đà Lạt - Ảnh: Mai Vinh

Bằng thạc sĩ của ông Trần Đình Sơn (bản photo)

Bản dịch bằng thạc sĩ của ông Trần Đình Sơn

Theo kết luận của thanh tra, ông Sơn sử dụng bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh do Đại học Công nghệ Paramount (Paramount University of Technology - PUT, Mỹ) cấp ngày 7-12-2010 "không đủ điều kiện" công nhận theo quy định của Bộ GD-ĐT về trình tự thủ tục công nhận văn bằng của người VN do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp.

Sau khi nhận bằng, ông Sơn đã sử dụng học vị thạc sĩ trên các văn bản nội bộ của trường và đóng dấu lên các văn bằng, chứng chỉ của khoảng 50 học viên trung cấp của trường. Đồng thời thanh tra cũng xác nhận ông Sơn đã thực hiện sai quy định của Bộ VH-TT&DL khi bổ nhiệm ông Nguyễn Đình Thắng vào chức danh phó phòng hành chính - quản trị trong khi ông Thắng mới chỉ có bằng trung cấp.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Sơn cho rằng năm 2008, khi còn làm ở ban quản lý dự án Dankia - Suối Vàng (huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng), để đáp ứng yêu cầu trong quản lý một dự án lớn nên ông đi học. Giải thích lý do ông đi học thạc sĩ tại một trường không được Bộ GD-ĐT công nhận, ông nói: "Đi học cùng với tôi có một số cán bộ chủ chốt của tỉnh Lâm Đồng nên tôi tin tưởng".

Sau khi thanh tra kết luận việc bổ nhiệm ông Nguyễn Đình Thắng vào chức danh phó phòng hành chính - quản trị là không đúng quy định, Trường cao đẳng nghề Du lịch Đà Lạt đã không thôi nhiệm vụ với ông Thắng mà vẫn để ông Thắng giữ chức và tiếp tục đi học cử nhân hệ tại chức. Ông Sơn thừa nhận: "Đúng là chúng tôi làm sai quy định, nhưng việc này đã được sự đồng ý của hội đồng nhà trường, trong lúc thiếu cán bộ chúng tôi phải bổ nhiệm người có kinh nghiệm để làm việc".

Đối với những văn bằng chứng chỉ của học viên ông Sơn ký sai quy định trước đó, ông Sơn cho biết trường sẽ thu hồi để chỉnh sửa và cấp lại cho học viên.

MAI VINH - THANH TUẤN

Trường dỏm PUT có trụ sở tại San Francisco (Mỹ). Theo thông tin từ Cục Đào tạo với nước ngoài (Bộ GD-ĐT), PUT không được Bộ GD-ĐT VN và Hội đồng Kiểm định giáo dục đại học Mỹ (CHEA) công nhận. Năm 2011, tiến sĩ Mark A. Ashwill, nguyên giám đốc Viện Giáo dục quốc tế (IIE), đã công bố 21 trường dỏm của Mỹ đang hoạt động tại VN và PUT là một trong số đó. Ông Trần Văn Dũng, nguyên giám đốc Trung tâm hợp tác quốc tế Viện Kế toán và quản trị doanh nghiệp (157 Lý Chính Thắng, Q.3, TP.HCM), cho biết trước năm 2008 PUT liên kết với viện mở lớp đào tạo thạc sĩ. Đến năm 2008 thì liên kết chấm dứt. Lớp thạc sĩ quản trị doanh nghiệp mà ông Trần Đình Sơn học là khóa cuối cùng PUT liên kết với viện mở. Khóa chấm dứt năm 2010 sau khi ông Sơn và 10 học viên khác tốt nghiệp. Trong khóa này, có một số cán bộ hiện đang công tác trong các cơ quan hành chính của tỉnh Lâm Đồng.

Cử nhân thất nghiệp, học sinh vẫn ồ ạt thi đại học

Tình trạng cử nhân thất nghiệp tràn lan cho thấy viễn cảnh của việc học đại học chẳng mấy sáng sủa. Nhưng "con đường thất nghiệp" đó vẫn là mục tiêu hàng đầu, có khi là duy nhất của hầu hết học sinh sau khi tốt nghiệp THPT.

Mặc thất nghiệp, không vào ĐH thì... hết

Tình trạng cử nhân thất nghiệp đã được cảnh báo từ lâu và vài năm gần đây điều này thành hiện thực khi hàng loạt sinh viên (SV) ra trường không xin được việc làm. Thực tế cùng cực đến mức nhiều cử nhân phải giấu bằng đi làm công nhân, thợ hồ, bán hàng rong... Một nghịch lý khó tin cũng đang diễn ra: nhiều cử nhân và cả thạc sĩ phải "quay ngược đầu" đi học nghề, trung cấp với hy vọng kiếm được việc.



Học sinh đổ về TPHCM trong kỳ tuyển sinh ĐH - CĐ năm 2013.

Một xã hội thừa thầy thiếu thợ, việc học ĐH đầy rẫy những cấp cập, mối lo đi kèm trước một con đường không mấy sáng sủa. Tấm bằng cử nhân không phải là "thần hộ mệnh" trên con đường nghề nghiệp cho mọi người. Cho dù vậy, nhưng học xong lớp 12, lựa chọn cũng như mong ước của hầu hết học sinh (HS) là tìm được một chỗ tại các trường ĐH, CĐ. Cái chỗ mà có thể 3 - 4 năm sau, các em sẽ phải quay cuồng với bài toán kiếm việc làm.

Nhiều em biết rõ điều đó. Biết rằng, học ĐH ra trường có thể thất nghiệp, không việc làm. Cùng nỗi bất an, biết bao HS vẫn ngày đêm luyện thi ĐH cùng nỗi lo thấp thỏm nếu không đỗ sẽ phải vượt qua cú sốc này như thế nào. Với không ít phụ huynh và HS, dường như đó là lựa chọn duy nhất mà nếu không đạt được đồng nghĩa với việc mọi thứ chấm hết.

PGS.TS Mạc Văn Tiến - Viện trưởng Viện nghiên cứu khoa học dạy nghề cho hay, mỗi năm nước ta có khoảng 1 triệu HS tốt nghiệp THPT thì có tới 80% thi vào các trường ĐH, CĐ và chỉ khoảng 10% các em chọn học nghề. Điều này dẫn đến cơ cấu nguồn nhân lực của chúng ta hết sức bất hợp lý.

Học lực trung bình - khá, mục tiêu của Tr.H. N (HS Trường THPT Hàn Thuyên, TPHCM) là phải vào bằng được vào ĐH dù em không mấy tin tưởng vào khả năng của mình cùng lo ngại sau này học xong không xin được việc làm.

"Nếu không thi ĐH, em không biết sẽ phải làm gì nên chỉ có cách cố gắng hết sức. Bố mẹ đã yêu cầu như vậy, năm nay em thi ngành kinh tế, nếu chưa đỗ thì sau này có thể chọn ngành khác dễ hơn để vào bằng được ĐH bởi em không còn lựa chọn nào khác", N. nói về áp lực mình đang đối diện. Chắc chắn còn không ít HS khác cũng chung tình cảnh như em N.

Các em là nạn nhân?

Lý giải về việc HS chỉ tập trung thi vào vào ĐH, Tiến sĩ Nguyễn Đức Nghĩa - Phó GĐ ĐH Quốc gia TPHCM cho rằng điều này không khó hiểu, chương trình giáo dục hiện nay của chúng ta gần như định hướng HS sau THPT chủ yếu để vào ĐH. Với một số nguyên nhân đi kèm: do cơ chế, thủ tục từ tháng 3 hàng năm, các em đã nộp hồ sơ thi ĐH, CĐ, có khi trước cả làm thủ tục thi tốt nghiệp; do tâm lý của phụ huynh, HS chọn ĐH để có cơ hội việc làm, thăng tiến tốt hơn trong tương lai; hệ thống các bậc đào tạo và loại hình đào tạo khác ĐH chưa đảm bảo chất lượng...



Hầu hết học xong 12, các em đều chọn mục tiêu thi vào ĐH, CĐ.

Học ĐH để rồi thất nghiệp - một thực tế sờ sờ nhưng vì đâu HS vẫn cố chen chân vào cũng được đặt ra tại buổi tọa đàm trong chương trình hướng nghiệp - dạy nghề vừa diễn ra tại TPHCM.

PGS.TS Huỳnh Văn Sơn (ĐH Sư phạm TPHCM) phân tích, hầu hết bố mẹ, ông bà người Việt vốn dĩ không có điều kiện ăn học nên đặt khát khao, nguyện vọng rất lớn mong con đổi đời Ngày trước đậu trạng nguyên là đổi đời, mang vinh dự cho về gia đình tạo nên suy nghĩ học cao để thay đổi tồn tại đến ngày ngay.

Ở góc độ xã hội cũng có nhiều bất hợp lý, nếu anh không có bằng ĐH thì không được bổ nhiệm vào vị trí nào đó trong khi chỉ cần học trung cấp, cao đẳng đã làm tốt công việc cũng tạo thêm "động lực" vào ĐH của mọi người.

"Các bạn trẻ không có lỗi, họ là sản phẩm của gia đình, của một giai đoạn xã hội. Họ đứng giữa ba ngã đường và bị giằng xé bởi quá nhiều thế lực gia đình, xã hội, dư luận", ông Sơn nhấn mạnh và cho hay quan trọng là việc tư vấn hướng nghiệp phải khoa học, đừng tư vấn sai để rồi cổ súy cho một xu hướng không thực sự phù hợp với sự phát triển của xã hội. Và chính các em HS cũng cần vượt qua những áp lực để chọn cho mình lối đi phù hợp nhất với khả năng, đam mê, điều kiện.

Thế hệ trẻ thay vì chọn những con đường phù hợp để khẳng định năng lực, phẩm chất của mình thì lại rơi vào vòng xoáy ĐH - dốc sức để khoác lên mình một chiếc áo không phù hợp với bản thân và xã hội đang dư thừa. Việc đào tạo không đúng người, đúng nhu cầu dẫn đến sự lãng phí cùng với những bi kịch cá nhân và nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của quốc gia.

"Chương trình học nặng về thi cử, tâm lý chuộng bằng cấp của chúng ta đang được tiếp tay khi các trường ĐH mở ra ồ ạt mà chất lượng lại không đảm bảo. Chúng ta có tội với thế hệ trẻ khi các em phải vào đời với sự ảo tưởng về bản thân. " - giảng viên một trường ĐH ở TPHCM "Mọi người nói rất nhiều rằng ĐH không phải là con đường vào đời duy nhất. Nhưng ngoài con đường đó, HS đang rất thiếu môi trường, điều kiện tiếp cận để ước mơ, lựa chọn những con đường khác. Hầu hết HS chúng em học chỉ có mỗi mục tiêu vào ĐH" - em Phụng Bội Bình, HS Trường THPT Trần Khai Nguyên, TPHCM

Nhiều ngành đại học phá sản vì thiếu thạc sĩ, tiến sĩ

Trước lời những lời than phiên, thậm chí là "kêu oan" của nhiều trường đại học (ĐH) đứng trước nguy cơ phải đóng cửa nhiều ngành vì không đảm bảo được tiêu chí mở ngành là phải có ít nhất 1 tiến sĩ và 3 thạc sĩ, Bộ GD-ĐT đã bày tỏ quan điểm rất rõ ràng.

Ngành ĐH sẽ bị thui chột nếu không có giảng viên giỏi

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cho rằng, nếu một ngành ĐH không có giảng viên giỏi giảng dạy sẽ chỉ khiến cho ngành đó dần bị thui chột, không phát triển được. Đào tạo ĐH khác với đào tạo các bậc học khác là yêu cầu giảng viên phải có trình độ lý luận, nghiên cứu về chuyên ngành giảng dạy để còn hỗ trợ nhà trường mở rộng đội ngũ giảng viên, nghiên cứu sinh trong tương lai và phát triển chuyên ngành đào tạo của trường.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga

Bộ GD-ĐT rất thông cảm và đã linh động cho các trường ĐH có tính đặc thù bằng cách tạo điều kiện để các trường mời những cán bộ đang làm việc, nghiên cứu ở một cơ quan khác có trình độ, học hàm, học vị cao về giảng dạy cho trường.

Tuy nhiên, Bộ cũng chỉ cho phép các trường một thời gian nhất định để các trường bổ sung, đào tạo đội ngũ giảng viên cơ hữu có trình độ cao. Những trường ĐH có ngành đặc thù phục vụ cho hợp tác quốc tế như tiếng Arab hay những ngành mới có liên quan đến lĩnh vực khoa học mà thiếu giảng viên đạt trình độ theo quy định thì phải có báo cáo cụ thể về Bộ để xem xét cũng như có phương hướng hỗ trợ đào tạo kịp thời.

Việc Bộ GD-ĐT đình chỉ tuyển sinh hàng trăm ngành ĐH trong thời gian vừa qua là hồi chuông cảnh báo khẩn cấp đối với các trường trong việc bổ sung, đào tạo đội ngũ giảng viên đạt trình độ cao. Từ nay đến hết năm 2015, các trường ĐH vẫn có đủ thời gian để bổ sung và nâng cao chất lượng giảng dạy của giảng viên cho từng chuyên ngành. Sau thời hạn trên, nếu chuyên ngành nào có đủ giảng theo tiêu chí để ra là 1 tiến sĩ và 3 thạc sĩ thì Bộ GD-ĐT sẽ cho các trường mở lại.

Điều chuyển cán bộ liệu có gỡ khó cho trường?

Trước quy định mở ngành ĐH phải có ít nhất là 1 tiến sĩ và 3 thạc sĩ, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học (GS.TSKH) Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo ĐH Quốc gia Hà Nội nêu ý kiến, Bộ GD-ĐT nên lắng nghe ý kiến từ các trường ĐH để có cách điều chỉnh thích hợp vì mỗi trường có những đặc thù đào tạo khác nhau. Bộ không nhất thiết quy định, các trường ĐH mở chuyên ngành phải có giảng viên nằm trong biên chế của trường đạt trình độ tiến sĩ, thạc sĩ.

Thay vì quy đình giảng viên đạt trình độ tiến sĩ, thạc sĩ đúng chuyên ngành, Bộ GD-ĐT cần linh động hơn cho các trường ĐH bằng cách ký hợp đồng giảng dạy với những cán bộ đang làm việc ở một cơ quan, đơn vị khác nghiên cứu về chuyên ngành liên quan mà trường đó mở. Ví dụ như đối với ngành chèo hiện không có giảng viên nào đạt trình độ tiến sĩ nhưng nhà trường có thể tuyển dụng tiến sĩ nghiên cứu về văn hóa hay nghiên cứu về chèo về làm giảng viên cho trường.

Các trường ĐH, CĐ đang "khát" giảng viên có trình độ cao (Ảnh minh họa)

Những ngành ngành đặc thù như cải lương, tuồng, xiếc thì trường ĐH có thể mời những nghệ nhân, nghệ sĩ có uy tín tới dạy.

Đối với những chuyên ngành mới mà nhà trường chưa có giảng viên đạt trình độ tiến sĩ, thạc sĩ thì trường ĐH phải có được những giảng viên có công trình nghiên cứu liên quan đến ngành học mới đó.

Tuy nhiên, GS.TSKH Vũ Minh Giang cũng đồng ý với quan điểm, giảng viên ở bất kỳ ngành nghề nào nếu chỉ dừng lại ở trình độ ĐH rồi lại đi dạy sinh viên ĐH thì sẽ chỉ dần làm thui chột ngành đào tạo đó đi. Đào tạo bậc ĐH có tính khác biệt là yêu cầu giảng viên không những phải có trình độ, kỹ năng giảng dạy mà phải có những nghiên cứu lý luận để phát triển ngành học đó trong tương lai.

Theo GS.TSKH Vũ Minh Giang, các trường ĐH cần hiểu rõ chủ trương này để bổ sung, đổi mới chất lượng giảng viên, phát triển ngành học.

Hệ lụy từ nâng cấp các trường trung cấp, CĐ lên ĐH

GS.TSKH Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa-Giáo dục-Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội ủng hộ quan điểm là Bộ GD-ĐT đưa ra thời hạn nhất định để các trường bổ sung đội ngũ giảng viên đạt chất lượng cao. Bên cạnh đó, Bộ cũng nên lắng nghe ý kiến, đề xuất của các trường để có giải pháp hỗ trợ các trường thu hút và đào tạo giảng viên.

Tuy nhiên, ông Đào Trọng Thi cho rằng, để xảy ra tình trạng hàng trăm ngành đào tạo ĐH bị dừng tuyển sinh trong thời gian vừa qua một phần là do Bộ GD-ĐT vẫn còn lỏng lẻo khi kiểm soát hoạt động đào tạo của các trường so với báo cáo, cam kết sau khi xin được nâng cấp hệ đào tạo.

GS.TSKH Đào Trọng Thi

Đào tạo trình độ ĐH khác với CĐ hay trung cấp, dạy nghề vì cần phải có những yêu cầu, tiêu chí về lý luận cụ thể. Các trường không nên chạy theo "cái mác" ĐH khi mà nội dung đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu, chưa có đủ đội ngũ giảng viên chuyên ngành đạt trình độ để giảng dạy ĐH. Bởi vì nếu trường chưa đủ điều kiện cần thiết mà đào tạo ở trình độ cao hơn thì nguồn lực đào tạo ra không thể phục vụ cho phát triển kinh tế -xã hội.

Theo ý kiến của ông Đào Trọng Thi, Bộ GD-ĐT phải kiểm soát chặt chẽ cũng như quy định trách nhiệm cụ thể đối với việc cho nâng cấp các trường trung cấp, CĐ lên ĐH. Nếu những trường nào đã cho nâng cấp lên ĐH rồi mà giảng dạy không đảm bảo thì có thể hạ xuống hệ đào tạo phù hợp với thực chất năng lực của họ. Những trường nào thiên về dạy nghề, thực hành và có những kinh nghiệm dạy nghề lâu năm thì cứ nên phát huy việc đào tạo như vậy.

Theo ý kiến của ông Đào Trọng Thi, Bộ GD-ĐT phải kiểm soát chặt chẽ cũng như quy định trách nhiệm cụ thể đối với việc cho nâng cấp các trường trung cấp, CĐ lên ĐH. Nếu những trường nào đã cho nâng cấp lên ĐH rồi mà giảng dạy không đảm bảo thì có thể hạ xuống hệ đào tạo phù hợp với thực chất năng lực của họ. Những trường nào thiên về dạy nghề, thực hành và có những kinh nghiệm dạy nghề lâu năm thì cứ nên phát huy việc đào tạo như vậy. Không nên chạy theo cái mác ĐH khi mà nội dung đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu, chưa có đủ đội ngũ giảng viên chuyên ngành đạt trình độ để giảng dạy ĐH, CĐ.

Nhiều trường ĐH ở các nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới quy định, nếu mở một ngành nào đó thì phải có giảng viên đạt trình độ Tiến sĩ trở lên. Còn ở nước ta, Bộ GD-ĐT quy định mở một ngành ĐH nào đó phải có ít nhất là 1 tiến sĩ, 3 thạc sĩ làm giảng viên là quy định tối thiểu phải có.

Mặc dù không thể so sánh giữa giảng dạy ĐH, CĐ ở nước với những nước khác nhưng khi nước ta đang hội nhập với thế giới thì cũng cần nghĩ tới xu hướng đào tạo ĐH và yêu cầu mở ngành phải như các nước có tiền giáo dục tiên tiến trên thế giới. Vì thế, việc kiểm soát chất lượng đào tạo cũng như mở ngành, nâng cấp các trường trung cấp, CĐ lên ĐH cần phải được thực hiện nghiêm túc. Việc làm này càng phải được cân nhắc thận trọng vì mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho xã hội và hội nhập với thế giới.

Trên thực tế, nhiều trường ĐH, CĐ không đảm bảo tiêu chí về chất lượng giảng viên nhưng vẫn xin nâng cấp và mở ngành để chờ đợi đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ. Tuy nhiên, số lượng những giảng viên được cử đi học trình độ cao hàng năm vẫn được bổ sung và tương đối nhiều nhưng các trường vẫn "kêu" thiếu.

Để giúp độc giả hiểu hơn về thực trạng đào tạo, thu hút và "chảy máu chất xám" ở đội ngũ giảng viên, báo Điện tử VOV sẽ phân tích rõ hơn trong bài 3: 20.000 tiến sĩ cho các trường đại học còn quá xa vời!

Thạc sĩ, cử nhân ồ ạt học... trung cấp

Tại các trường trung cấp, số thạc sĩ, cử nhân theo học ngày càng đông. Quá trình "liên thông ngược" này cho thấy một sự lãng phí rất lớn trong đào tạo đại học hiện nay.

Lê Thu Hòa, quê Nghệ An, tốt nghiệp hệ CĐ ngành kế toán tại một trường ĐH ở TPHCM nhưng sau nhiều tháng chờ việc, cô quyết định đăng ký học ngành quản trị nhà hàng của Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist. Cũng dự tuyển vào trường này, thí sinh Nguyễn Hồng Phước cho biết đã tốt nghiệp hệ CĐ ngành quản trị kinh doanh tại một trường ĐH, tuy đã nộp hồ sơ vào nhiều công ty nhưng không có hồi âm nên quyết định chuyển hướng.

30% liên thông ngược

Ở Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist, trong số 2.000 học sinh trường tuyển mỗi năm, khoảng 600 người có bằng ĐH, CĐ, thậm chí thạc sĩ - chiếm khoảng 30%. Ông Trần Văn Hùng, hiệu trưởng nhà trường, cho biết hầu như những người đã có bằng ĐH, CĐ quay lại học trung cấp đều đang thất nghiệp và không thiếu ngành nghề nào.



Thí sinh tham gia phỏng vấn trong đợt tuyển sinh của Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist.

Tại nhiều trường trung cấp khác, tỉ lệ những người đã có bằng ĐH, CĐ cũng chiếm 20%-30%. Ông Lê Lâm - Chủ tịch HĐQT, nguyên Hiệu trưởng Trường Trung cấp Đại Việt - cho biết năm 2011 có 1.812 học sinh thì 308 người đã tốt nghiệp ĐH, CĐ và thạc sĩ. Năm 2012 có 1.607 người học thì 304 có bằng ĐH, CĐ.

Ông Đặng Văn Sáng, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Ánh Sáng, cho biết mỗi năm, trường chỉ tuyển 1.000 học sinh nhưng tới 30% trong số đó đã có bằng ĐH, CĐ. Họ đã tốt nghiệp ở đủ ngành nghề và rất nhiều học viên tốt nghiệp các trường ĐH công lập...

Đại diện nhiều trường cho biết những người đã tốt nghiệp ĐH, CĐ chưa có việc làm quay lại học trung cấp ở những ngành nghề phù hợp hơn, dễ tìm việc làm hơn.

Hiện chưa có thống kê cụ thể từ phía ngành chức năng nhưng thực tế, những người đã có bằng ĐH, CĐ quay lại học trung cấp, học nghề ngành càng nhiều. Hiện tượng này được ví von là quá trình "liên thông ngược" hoặc "học viên sau ĐH".

Hệ quả của đào tạo ĐH, CĐ tràn lan

Theo công bố của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, quý IV/2013, cả nước có thêm 72.000 lao động trình độ ĐH, CĐ thất nghiệp. Trong khi đó, chỉ tiêu vào ĐH tăng theo từng năm. Thực tế này khiến không ít người xót xa.

Ông Đặng Văn Sáng tính toán chi phí cho một người học ĐH bình thường không dưới 100 triệu đồng, bao gồm học phí và các chi phí khác. Bốn năm đèn sách ra trường thất nghiệp rồi lại tiếp tục học một nghề để mưu sinh là sự lãng phí rất lớn. Nhiều người trong số đó đang ôm theo cả một khoản nợ lớn mà chưa biết khi nào mới trả được.

Sở dĩ có tình trạng trên, nhiều ý kiến cho rằng hệ ĐH, CĐ tăng quy mô tuyển sinh khiến số lượng người theo học hệ này ngày càng nhiều nhưng không cần tính đến nhu cầu nhân lực thật sự mà xã hội đang cần. Ông Đỗ Hữu Khoa, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Công nghệ thông tin Sài Gòn, chỉ ra rằng năm 2014, chỉ tiêu vào ĐH là trên 400.000, CĐ trên 280.000 và hệ TCCN dự kiến 300.000. Nếu tính thêm chỉ tiêu các hệ vừa làm vừa học, liên thông ở các trường ĐH, CĐ và chính quy trong các trường CĐ, trung cấp nghề... thì có gần 1,1 triệu chỉ tiêu. Như vậy, với tỉ lệ 70% ĐH, CĐ và TCCN 30% thì tỉ lệ cơ cấu này hoàn toàn không hợp lý, dẫn đến tình trạng thừa thầy thiếu thợ.

Ngoài ra, tâm lý chuộng bằng cấp và công tác hướng nghiệp chưa hiệu quả cũng là nguyên nhân của sự lệch hướng. Ông Lê Lâm cho rằng chính công tác hướng nghiệp thời gian qua chưa tốt nên trong việc chọn ngành nghề, học sinh vẫn chạy theo ngành "hot", ngành dễ học chứ không phải chọn theo năng lực. Tình trạng ngồi nhầm ĐH xảy ra nhiều năm, với nhiều sinh viên nên chuyện những cử nhân, kỹ sư thất nghiệp rồi quay lại học trung cấp với quyết tâm làm lại cuộc đời ngày càng phổ biến và trở thành vấn đề nhức nhối.

Ông Đặng Văn Sáng nhìn nhận ở tầm vĩ mô, trong tương lai gần phải xây dựng được cơ cấu nhân lực, từ đó xác định chỉ tiêu các ngành nghề, loại hình để Bộ Giáo dục và Đào tạo căn cứ xây dựng chiến lược nguồn nhân lực cho phù hợp, tránh sự lãng phí như hiện nay.

"Học tập là chuyện suốt đời nhưng việc có đến hàng chục triệu người tốt nghiệp ĐH, CĐ thất nghiệp rồi quay lại học trung cấp, học nghề hẳn chỉ có ở Việt Nam " - một chuyên gia giáo dục nhận định.

Giáo sư gốc Việt đánh giá về sinh viên trong nước

Nhà phát minh nổi tiếng người Úc gốc Việt, GS Nguyễn Hùng - người từng được đề cử "Người Australia của năm 2012" - cho rằng học sinh, sinh viên Việt Nam vượt trội về kiến thức Toán, Lý, Hóa nhưng yếu thực hành và môn Ngoại ngữ.

  

GS Nguyễn Hùng được biết đến với rất nhiều phát minh hữu ích trong đời sống như máy thiết bị đo tiểu đường mà không cần lấy máu, thiết bị tim nhân tạo kéo dài thời gian sống thêm 7 năm cho người bệnh, thiết bị phát hiện bệnh ung thư vú sớm...

Đặc biệt, sáng chế Chiếc xe lăn thông minh có thể điều kiển bằng sự chuyển động của đầu và sóng não con người của ông được xem là một trong những phát minh hàng đầu ở Australia. Ông đã dành thời gian 20 năm để hoàn thiện phát minh giá trị này.



Giáo sư người Úc gốc Việt Nguyễn Hùng bên sáng chế Chiếc xe lăn thông minh điều khiển bằng não con người. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Là Chủ nhiệm khoa Kỹ thuật và Công nghệ Thông tin, Đại học Công nghệ Sydney (UTS), GS Nguyễn Hùng cơ hội tiếp xúc với nhiều với học sinh, sinh viên (SV) Việt Nam sang du học ở Úc. Theo ông, các bạn trẻ Việt Nam có nhiều điểm mạnh như chịu khó, chăm chỉ và nổi bật nhất là các bạn rất giỏi về các môn khoa học cơ bản Toán, Lý, Hóa. Các bài kiểm tra kiến thức liên quan đến các môn khoa học này, SV Việt đều hoàn thành xuất sắc.

Tuy vậy, không khó để người thầy gốc Việt nhận thấy những hạn chế của SV Việt. Kiến thức khoa học vững nhưng lý thuyết nhưng nếu thiếu thực hành, người học khó trở thành những kỹ sư có tay nghề vững vàng để tạo nên nguồn nhân lực chất lượng.



Học sinh, sinh viên Việt Nam giỏi các môn khoa học cơ bản nhưng yếu thực hành và kém ngoại ngữ. (Ảnh minh họa)

Ngoài ra, các SV Việt Nam kém tiếng Anh nên mất nhiều thời gian để hòa nhập cuộc sống khi đi du học lẫn cơ hội học hỏi. Việc giao lưu, tìm hiểu văn hóa của các nước hay mở rộng các mối quan hệ của họ cũng vì thế mà trở nên khó khăn hơn.

Ở nước ngoài, việc SV "gõ cửa" phòng giáo sư để giao lưu, học tập, trao đổi là chuyện rất bình thường. Với SV Việt, GS Nguyễn Hùng thấy các bạn khá kín tiếng, ngại ngần và chưa thật sự chủ động.

"Các bạn chưa có thói quen giao tiếp, chủ động mà khi được khích lệ, họ rất mạnh dạn. Giáo dục Việt Nam rất mạnh về các môn khoa học Toán, Lý, Hóa và nên chú trọng thêm nhiều lĩnh vực gắn liền đời sống xã hội cũng như chú ý đến việc khích lệ, giao tiếp cho người học", GS Nguyễn Hùng nêu ý kiến.

Trong quá trình tìm hiểu của mình, ông nhận thấy nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang rất lo lắng về tình trạng thiếu hụt lao động có tay nghề cao, khả năng Anh ngữ thành thạo và kinh nghiệm quản lý là hoàn toàn có cơ sở.

Trước thực tế, Việt Nam có nhiều giáo sư, tiến sĩ nhưng lại rất ít phát minh, sáng chế, theo GS Nguyễn Hùng, người Việt Nam rất giỏi nhưng thiếu cơ hội, điều kiện về tài chính lẫn môi trường cho những nghiên cứu, phát minh. Hay có thể hiểu là chưa có văn hóa phát minh cũng như tiếp thu các sáng chế mới và thiếu đi những ràng buộc, yêu cầu chặt chẽ đối với việc nghiên cứu khoa học.

Ông cho biết thêm, ở Úc, tùy từng vị trí, công việc nhưng trung bình giáo sư, tiến sĩ phải dành đến 40% thời gian làm việc cho nghiên cứu, sáng chế, tương đương với thời gian giảng dạy trên lớp. 

Tạm dừng cấp chứng chỉ cho cử nhân muốn thành giáo viên THPT

Bộ Giáo dục - Đào tạo vừa có Quyết định tạm dừng tổ chức bồi dưỡng, cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cho những người tốt nghiệp đại học muốn trở thành giáo viên trung học phổ thông.

Bộ yêu cầu, chấm dứt hiệu lực các quyết định, công văn của Bộ Giáo dục và Đào tạo giao nhiệm vụ hoặc cho phép cơ sở đào tạo, bồi dưỡng giáo viên được bồi dưỡng, cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cho những người tốt nghiệp đại học muốn trở thành giáo viên trung học phổ thông.

Đối với các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho những người tốt nghiệp đại học muốn trở thành giáo viên trung học phổ thông đã tuyển sinh trước ngày Quyết định này có hiệu lực (27/3/2014) thì các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiếp tục thực hiện và cấp chứng chỉ theo quy định.

"Ngại" lấy dẫn chứng dạy phòng chống tham nhũng

Khi giảng dạy về nội dung phòng chống tham nhũng, giáo viên gặp khó trong việc đưa dẫn chứng vào bài giảng. Những dẫn chứng cụ thể giúp bài học sinh động, hiệu quả nhưng họ e ngại làm các em mất niềm tin.

Nhiều vấn đề về việc dạy học phòng chống tham nhũng (PCTN) được nêu ra tại Hội nghị trực tuyến triển khai Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 12/6/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc đưa nội dung PCTN cho các Sở GD-ĐT, trường THPT năm 2014 do Bộ GD-ĐT tổ chức vào ngày 3/4.

Giáo dục cũng bị "rút ruột"

Tiến sĩ Đinh Văn Minh (Phó Viện trưởng Viện Khoa học Thanh tra) cho rằng, nạn tham nhũng có ở rất nhiều lĩnh vực, làm méo mó nhiều thứ. Từ những trọng án thất thoát hàng ngàn tỉ, có những thứ mua một thổi lên gấp cả ngần ngàn lần đến "Tề Thiên Đại Thánh cũng chịu thua". Cho đến các công trình văn hóa đền chùa, tượng đài... cũng có tham nhũng.



Nhiều thầy cô e ngại việc đưa các dẫn chứng "nhạy cảm" về tham nhũng vào dạy học sẽ làm học sinh mất niềm tin và có cái nhìn tiêu cực.

Và chẳng ở đâu xa, theo Tiến sĩ Đinh Văn Minh, ngay trong giáo dục cũng có tình trạng "rút ruột". Giáo dục cho ra sản phẩm nhưng nhiều sản phẩm không có "ruột", không đảm bảo được các chuẩn mực về chuyên môn, kỹ thuật.

"Giáo sư, tiến sĩ là giỏi nhưng bây giờ chắc gì giáo sư, tiến sĩ đã giỏi. Tôi ví dụ về yêu cầu ngoại ngữ, nếu mà thi thẳng cánh, minh bạch thì tiến sĩ, thạc sĩ có mà "trượt cả khối", ông Minh nói.

"Giáo dục chúng ta cũng có tình trạng "rút ruột". Giáo dục cho ra nhiều sản phẩm không có "ruột", không đảm bảo được các chuẩn mực về chuyên môn, kỹ thuật" - Tiến sĩ Đinh Văn Minh

TS Minh nêu ra hiện tượng đáng lo bên cạnh nạn tham nhũng chính là thái độ người dân, họ không sẵn sàng tố cáo tham nhũng có thể do mất niềm tin. Đây là nhận thức có vấn đề mà do từ nhỏ chúng ta không được giáo dục trước hành vi, việc làm xấu phải biết tỏ thái độ. Một xã hội tử tế là phải biết lên tiếng trước cái xấu, bất công.

Tiến sĩ Đinh Văn Minh cho hay, tham nhũng xuất phát từ lòng tham và quyền lực. Việc đưa vào trường học giáo dục cho học sinh là rất cần thiết để các em không tham lam. Qua đó, giúp các em nhận thức, thái độ đúng về vấn đề này và hình thành nhân cách để trở thành một công dân tốt. Khi là một công dân tốt mới trở thành một cán bộ tử tế.

Giáo viên khó lấy dẫn chứng

Hiện nay, ở bậc THPT, nội dung PCTN được lòng ghép vào môn Giáo dục Công dân với thời lượng 6 tiết được phân bổ trong ba năm học. Tuy nhiên, đây là một nội dung mới nên GV còn gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai, nhất là việc đưa ra thông tin, dẫn chứng cho bài giảng về vấn đề khá "nhạy cảm" này.

Đại diện đến từ trường THPT Thăng Long, Hà Nội chia sẻ, hai vấn đề giáo viên gặp phải khi triển khai nội dung TCTN là chính họ cũng không thật sự am hiểu về pháp luật và phải tự tìm tài liệu, thông tin cho bài giảng. Đặc biệt việc đưa dẫn chứng vào bài rất khó, những dẫn chứng sinh động nhưng không khéo léo có thể làm các em nhìn nhận tiêu cực về xã hội.

Đây cũng là băn khoăn của Sở GD-ĐT tỉnh Bắc Giang: Sợ các em mất niềm tin vào cuộc sống, xã hội nếu đưa vào những ví dụ thực tế. Nhất là lứa tuổi các em, trải nghiệm sống còn ít, chưa có cái nhìn đa chiều có thể nhìn nhận sai lệch.



Học sinh Trường chuyên Trần Đại Nghĩa, TPHCM trong tiết học ngoại khóa về quản lý tài chính.

Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó GĐ Sở GD-ĐT TPHCM cho rằng, sự truyền đạt của GV chính là các yếu tố quan trọng nhất để thu hút sự chú ý của học sinh trong việc giảng dạy tích hợp nội dung TCTN. Nhưng hiện nay, GV đang rất thiếu trang thiết bị và tư liệu cho bài giảng. Họ cần được tập huấn thường xuyên để bồi dưỡng về kiến thức, phương pháp truyền đạt lẫn kỹ năng giải quyết tình huống.

Ông Đạt nhấn mạnh, sự tác động từ các phương tiện truyền thông và thực trạng tham nhũng hiện nay tác động lớn đến niềm tin, nhận thức và thái độ của học sinh. Để việc dạy học PCTN cho học sinh hiệu quả thì cần xử lý nghiêm những vụ án tham nhũng cũng như phải có biện pháp xử lý các thông tin thất thiệt, tràn lan.

Tiến sĩ Đinh Văn Minh chia sẻ, trước hết GV cần nhận thức rằng việc đưa nội dung PCTN vào trường học là chuyện rất bình thường trước một thực tế không thể né tránh. Việc giáo dục phải đa chiều để tránh nặng nề bằng cách không chỉ đưa các dẫn chứng về tiêu cực, tham nhũng mà cần ca ngợi về những hình ảnh, việc làm tốt, con người tốt để như tấm gương để học tập, nhân rộng. 

Lật tẩy đường dây thi hộ vào trường công an

Thu từ 200 đến 250 triệu đồng một trường hợp thi hộ, đường dây này còn hết sức tinh vi khi dùng photoshop sửa ảnh thí sinh sao cho giống người "đóng thế", tập ký giả chữ ký thí sinh. Tuy nhiên, những thủ đoạn trên đã bị cơ quan an ninh điều tra lật tẩy.

Ngày 2/4, Cơ quan ANĐT Bộ Công an đã hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 7 bị can trong đường dây thi hộ vào trường Đại học Kỹ thuật - Hậu cần Công an nhân dân về tội danh làm giả tài liệu của cơ quan tổ chức.



Các đối tượng đã chỉnh sửa ảnh thí sinh cho giống "người đóng thế"

Bao đỗ 200 - 250 triệu đồng/ trường hợp

Cầm đầu đường dây này là Nguyễn Văn Phượng (SN 1975, quê Hải Dương, từng bị Học viện Kỹ thuật Quân sự đuổi học, rồi lại tiếp tục thi đỗ vào trường ĐH Kinh tế Quốc dân). Trong số các đồng phạm của Phượng có 3 bị can là cán bộ thuộc lực lượng vũ trang nghỉ hưu.

Theo kết luận điều tra, năm 2012, nắm bắt nhu cầu muốn cho con vào học tại các trường thuộc lực lượng vũ trang, Nguyễn Văn Phượng đã lôi kéo nhiều đối tượng tạo thành một đường dây thi hộ đại học. Trước khi mùa thi bắt đầu, Phượng trực tiếp tìm kiếm, tuyển chọn các sinh viên có kiến thức tốt ở các trường đại học trên địa bàn Hà Nội như Bách khoa, Xây dựng... vào đường dây này. Để chắc ăn, Phượng còn tổ chức ăn ở tập trung, bồi dưỡng kiến thức cho các thí sinh đóng thế.

Để có "đơn hàng", Phượng đã móc nối với các bị can Đậu Đức Hải (SN 1964, trú tại Thanh Hóa), Nguyễn Văn Bình (SN 1964), Nguyễn Tôn Doãn (SN 1955), cùng ở quận Cầu Giấy, Hà Nội, Nguyễn Thị Hòa (SN 1967, trú tại Vinh, Nghệ An), Nguyễn Thị Hương (SN 1961, ở quận Hoàng Mai, Hà Nội) và Lê Quang Báu (SN 1954, ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh)... nhằm xây dựng hệ thống "cò", tìm kiếm các gia đình có nhu cầu nhờ thi hộ.

Các đối tượng khai nhận, có khoảng 13 sinh viên tham gia vào đường dây. Theo thỏa thuận, mỗi trường hợp thi đỗ, các đối tượng thi hộ sẽ được trả công từ 60 - 100 triệu đồng.

Trong khi đó, Phượng sẽ thu của mỗi trường hợp có nhu cầu thuê người "đóng thế" từ 200 - 250 triệu đồng và phải đặt cọc trước khoảng 50 triệu đồng. Còn các đối tượng "cò" có thể "thổi giá" lên bao nhiều là tùy thuộc vào thỏa thuận với "khách hàng". Điển hình, Lê Quang Báu đã thu 1,1 tỷ đồng của 2 trường hợp trúng tuyển ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh.

Sửa ảnh, giả chữ ký...

Khi tìm được người nhờ thi hộ và đối tượng thi hộ, Phượng cùng đồng bọn yêu cầu gia đình các thí sinh gửi ảnh thí sinh để lựa chọn "người đóng thế". Không chỉ tìm người có khuôn mặt giống thí sinh nhất, các đối tượng còn dùng phần mềm photoshop tạo ảnh mới vừa giống thí sinh thật vừa giống người thi hộ để gửi lại cho các gia đình dán vào hồ sơ đăng ký dự thi.

Sau khi có giấy báo thi, Phượng yêu cầu người nhà gửi giấy báo thi, chứng minh nhân dân, bằng tốt nghiệp phổ thông của thí sinh thật để tổ chức cho các đối tượng thi hộ sử dụng.

Với sự ma mãnh của mình, Phượng còn yêu cầu các thí sinh thật không được có mặt tại địa phương vào thời gian diễn ra kỳ thi. Thậm chí, đường dây này còn gửi cả chữ viết của người thi hộ cho thí sinh thật tập viết cho giống để đối phó khi nhập học. Bằng các thủ đoạn trên, trong kỳ thi tuyển sinh đại học năm 2012, đường dây này đã tổ chức thi hộ trót lọt cho 5 trường hợp; năm 2013 là 14 trường hợp.

Cơ quan ANĐT xác định, đây là vụ án nghiêm trọng có tổ chức với thủ đoạn phạm tội tinh vi có sự tham gia cấu kết của nhiều đối tượng ở nhiều địa phương. Hành vi phạm tội của các bị can là rất nguy hiểm xâm phạm đến sự quản lý nhà nước trong các kì tuyển sinh đại học ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục đào tạo. Trong vụ án này, CQĐT đã ra lệnh truy nã 2 bị can Nguyễn Như Khải (SN 1981, quê Hưng Yên) và Trần Văn Chung (SN 1983, quê Hà Nam).

Sau khi được CQĐT thông báo, trường ĐH Kỹ thuật - Hậu cần Công an nhân dân và Học viện ANND đã ra quyết định buộc thôi học đối với các trường hợp gian dối. Còn đối với các đối tượng thi hộ (đã xác định rõ nhân thân) do khai báo thành khẩn, tích cực giúp đỡ điều tra nên CQĐT không xem xét xử lý về mặt hình sự.

Đuổi học nữ sinh đánh bạn

Chiều 1/4, thầy Nguyễn Văn Giới - Hiệu trưởng Trường THPT Trần Phú (xã Thăng Hưng, Chư Prông, Gia Lai) cho biết, nhà trường đã buộc thôi học đối với em Nguyễn Thanh H., nữ sinh đánh bạn trong clip được tung lên mạng xã hội.

Cùng ngày, trường cũng đã có Báo cáo số 10/BC-NT gửi Sở GD-ĐT tỉnh Gia Lai báo cáo tình hình xử lý kỷ luật các học sinh liên quan trong vụ nữ sinh H. đánh nữ sinh Nguyễn Thị Thu D. (lớp 10B4) vào chiều 24/3/2014. Sau đó, đoạn video quay lại sự việc được phát tán lên các trang mạng xã hội.

Theo đó, sáng ngày 1/4, Hội đồng kỷ luật nhà trường đã tiến hành họp xem xét kỷ luật các học sinh vi phạm nội quy nhà trường. Sau đó đi đến thống nhất buộc thôi học có thời hạn em Nguyễn Thanh H. (lớp 10B3) vì có hành vi đánh bạn, xúc phạm danh dự, thân thể người học. Trước đó, H. hay trốn học, vi phạm nội quy, là học sinh cá biệt của trường, học lực thì yếu nhưng bản tính rất hung hăng, H. đã từng bị kỷ luật khiển trách trước toàn trường. Không chỉ đánh D. mà H. còn hăm dọa các bạn chứng kiến nếu hé răng sẽ cho ăn đòn.

Sau khi ra quyết định trên, nhà trường cũng đã gửi công văn (kèm theo quyết định buộc thôi học) đến UBND, Công an xã Thăng Hưng - nơi H. trú ngụ để yêu cầu theo dõi, giám sát em này bởi nhà trường lo ngại vấn đề "hậu thôi học", học sinh này có ý đồ trả thù bạn.

Ngoài H., những em học sinh khác liên quan cũng bị xử lý. Em Đinh Triệu V. (lớp 10B4) bị cảnh cáo trước toàn trường vì không can ngăn, không báo cáo thầy cô, nhà trường, đứng ngoài dùng lời lẽ kích động, xúi giục đánh nhau, xúc phạm nhân phẩm người học. Em Ngô Thị Mỹ H. (lớp 10B4) cũng chịu mức kỷ luật cảnh cáo trước toàn trường vì dùng điện thoại quay phim, cổ vũ bạn đánh nhau, không can ngăn, không báo cáo giáo viên chủ nhiệm, nhà trường (H. trước đó đã từng đánh nhau, bị kỷ luật trước lớp). Các học sinh lớp 10B4 cùng chịu mức kỷ luật khiển trách là Nguyễn Trần Thảo Q., Nguyễn Trung Th. Và Nguyễn Ngọc Diễm Tr. Vì đã dùng điện thoại quay cảnh đánh nhau, không can ngăn, không báo giáo viên, nhà trường.

Ngoài ra, nhà trường còn phê bình tập thể lớp 10B4 vì thiếu sự đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau, vô cảm, che giấu hành vi bạo lực học đường, không báo cáo giáo viên để can thiệp, xử lý. Ban cán sự lớp, Ban chấp hành chi đoàn lớp 10B4 phải nghiêm túc kiểm điểm về tinh thần trách nhiệm. Lớp trưởng và Bí thư chi đoàn phải viết kiểm điểm về tinh thần trách nhiệm để theo dõi đánh giá.

Hội đồng kỷ luật cũng yêu cầu Trưởng ban thi đua nhà trường, giáo viên chủ nhiệm của 2 lớp có học sinh vi phạm phải làm bản kiểm điểm.



Trường THPT Trần Phú (xã Thăng Hưng, Chư Prông, Gia Lai) - nơi xảy ra sự việc.

Nguyên nhân xảy ra việc đánh nhau, trong bản tường trình các học sinh trình bày là do sự ghen ăn tức ở của con gái trong chuyện hơn nhau "tấm áo, manh quần". Hai học sinh H. và D. trước đó đã nhiều lần nhắn tin chửi nhau qua điện thoại.

Lý giải về việc khiển trách, phê bình những học sinh không có trong clip, ông Giới giải thích, lúc xảy ra sự việc là vừa hết tiết học thứ nhất, trong giờ giải lao 5 phút, H. từ lớp 10B3 qua lớp 10B4 đóng sập cửa lại. Trong lớp lúc này có gần 30 học sinh nhưng các em đã "vô cảm" trước việc bạn mình bị đánh. Toàn bộ sự việc diễn ra chưa đầy 5 phút nhưng rất ồn ào, ở tiết thứ 2 em D. đã xin nghỉ học bất thường nhưng giáo viên, trưởng ban thi đua nhà trường không hề hay biết chứng tỏ đã không bám sát, gần gũi học sinh.

Hiệu trưởng cũng đề nghị giáo viên cần tâm huyết, gần gũi, gắn bó với học sinh hơn nữa để nắm bắt những khúc mắc của học trò, kịp thời nắm bắt, ngăn ngừa những hành động không hay...

Sau khi sự việc xảy ra, đến nay học sinh D. đã đi học lại bình thường. 

Hai nữ sinh bị đánh hội đồng, lột trần giữa đường phố Hạ Long

Chiều 4.1, tại đường Hoàng Quốc Việt (phường Bãi Cháy, TP. Hạ Long, Quảng Ninh), 2 nữ sinh nhóm nữ sinh khác xông vào đánh túi bụi và lột trần ở giữa đường.

Một nữ sinh bị đánh hội đồng, lột đồ giữa ban ngày.

Do không muốn thông tin thất thiệt gây xôn xao dư luận, đồng thời cảnh tỉnh với bậc phụ huynh phải quan tâm hơn đến con em mình, ban lãnh đạo nhà trường THPT Bãi Cháy đã công bố đến các cơ báo chí vào chiều muộn cùng ngày về việc nữ sinh nhà trường tham gia vụ đánh hội đồng.

Ghi nhận của Dân Việt từ clip thì trong khoảng hơn phút, 2 nữ sinh bị một nhóm nữ sinh mặc đồng phục học sinh xống vào đấm, tát túi bụi.

Đặc biệt, nữ sinh mặc áo đỏ bị nhóm nữ sinh mặc đồng phục xé rách áo và lột trần giữa đường trong sự reo hò của nhiều người vây quanh xem.

Hành động cổ súy, không can ngăn để xảy ra cuộc loạn đả này khiến bất cứ ai xem đều rất bất bình.

Còn theo báo cáo trường THPT Bãi Cháy thì khoảng 11h50 phút trưa 1.4, tại cổng trường THPT Bãi Cháy có tốp thanh niên đi xe máy gồm 3 nữ và khoảng 7 nam tụ tập chờ học sinh trường THPT Bãi Cháy xuống.

Thấy có biểu hiện gây rối trật tự nên người dân đã báo với nhà trường. Nhà trường đã điện thoại cho công an phường Bãi Cháy để ngăn chặn. Hai chiến sĩ công an có mặt kịp thời, đám đông đó giải tán ngay và chưa có xô xát xảy ra, học sinh đều đi về.

Đến buổi chiều nhà trường mới biết vụ đánh nhau xảy ra tại đường Hoàng Quốc Việt (gần khách sạn Lotus), cách trường khoảng 1km.



Đám đông đứng xem và không có hành động can ngăn.

Đến 14h30 phút thông tin về vụ xô xát được đăng trên mạng xã hội Facebook. Sau khi nhà trường biết được thông tin này, đã kịp thời xác minh những học sinh tham gia.

Nhà trường thông báo và triệu tập ngay giáo viên chủ nhiệm có học sinh tham gia, cha mẹ học sinh và học sinh tham gia để tiến hành cho học sinh viết tường trình. 

Cô trò hoang mang vừa học vừa lo... trường sập

Hơn 100 trẻ đang học tại Trường mầm non Đồng Văn I, xã Đồng Văn (huyện Tân Kỳ, Nghệ An) luôn trong tình trạng nơm nớp lo sợ ngôi trường của mình có thể sập xuống bất kỳ lúc nào.

Điểm trường mầm non xóm Vĩnh Đồng, hơn 100 học sinh bao gồm các độ tuổi khác nhau được chia vào 2 lớp bán trú. Hai phòng học này được "cải tạo" từ trạm y tế cũ của xã.



Phần mái của 2 phòng học cũng đã hư hỏng, mỗi khi trời mưa là nước ở trong cũng như ở ngoài.

Trường mầm non Đồng Văn I có tổng cộng 3 điểm trường bao gồm điểm trường mầm non bản Khe Chiềng (80 em), điểm trường Đồng Long (90 em) và điểm trường chính tại xóm Vĩnh Đồng (hơn 100 em).

Tại điểm trường mầm non xóm Vĩnh Đồng có 100 học sinh bao gồm các độ tuổi khác nhau được chia 2 lớp bán trú. Hai phòng được dùng làm lớp học cho các em đã được "cải tạo" từ tạm y tế cũ của xã và nó được xây dựng cách đây hàng chục năm.

Trải qua thời gian khá dài, đến nay những phòng học này từ bờ tường đến cột, kèo, mái ... đã cũ nát và xuống cấp nghiêm trọng.



Một lỗ hổng lớn ở phía tường chiếu ánh sáng qua như một bóng đèn lớn.



Mặc dù hàng năm hội phụ huynh học sinh cùng giáo viên nhà trường đều tổ chức tu sửa, gia cố nhưng những vết nứt cứ thường xuyên xuất hiện.

Cô Chữ Thị Hoài Thu - Hiệu trưởng nhà trường buồn bã chia sẻ: "Từ khi thành lập và đi vào hoạt động, trường được "thừa kế" 2 phòng cũ của trạm y tế xã. 2 phòng này được sửa chữa sau đó làm lớp học cho các cháu. Vì đã quá cũ kỹ nên tường phía trong lớp học nhiều nơi bị nứt, đặc biệt là phần mái nhà. Dù đã được sữa chữa nhiều lần nhưng mỗi khi trời mưa nước lại dột khắp nơi. Giáo viên chúng tôi thì không sao, nhưng chỉ thương các em học trò thôi. Cô trò vừa dạy vừa học mà cứ nơm nớp lo sợ trường sập xuống, đặc biệt là vào mùa mưa".

Cũng theo cô Thu, tại hai điểm trường Khe Chiềng mặc dù phòng học đã được xây kiên cố hóa nhưng cơ sở vật chất, đặc biệt là đồ dùng phục vụ công tác dạy và học cho các cháu vẫn còn nhiều thiếu thốn. Đồ chơi cho trẻ phần lớn là các cô giáo tự "sáng tạo" thêm. Còn tại điểm trường mầm Đồng Long các cô trò còn phải mượn tạm nhà văn hóa cộng đồng của thôn để dạy và học. Nguồn kinh phí phục vụ cho việc sửa sang cơ sở vật chất chủ yếu lấy từ số tiền vận động xã hội hóa giáo dục. Vì xã Đồng Văn là một xã đặc biệt khó khăn của huyện Tân Kỳ nói riêng và tỉnh Nghệ An nói chung nên số tiền vận động được cũng không đáng là bao.



Cô Hồ Thị Hà chỉ vào vết nứt dài trên tường đầy lo lắng.



Trường học xuống cấp, học sinh bán trú phải ngủ dưới nền nhà và chiếu manh tạm bợ thế này rất nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe của các em rất nhiều.

Xã Đồng Văn với diện tích tự nhiên gần 90km2, cách trung tâm thị trấn Tân Kỳ khoảng 30km là xã đặc biệt khó khăn, đời sống nhân dân ở đây còn nhiều thiếu thốn. Trên địa bàn xã có 2 trường mầm non, ngoài trường mầm non Đồng Văn I với 3 điểm trường, còn có trường mầm non Đồng Văn II với 6 điểm trường lẻ. Cơ sở vật chất nói chung của trường mầm non II cũng còn nhiều khó khăn, một số điểm trường còn phải sử dụng nhà văn hóa thôn để làm phòng học.

Mặc dù đã được Phòng giáo dục huyện Tân Kỳ đặc biệt quan tâm, năm 2013 toàn huyện được đầu tư 5 phòng học kiên cố hóa ở cấp mầm non. Thấy được những khó khăn của xã, Phòng Giáo dục huyện đã ưu tiên cho trường mầm non Đồng Văn II tổng số 3/5 phòng học.



Bức tường bị nứt nẻ từ trên trần xuống dưới chân rất nguy hiểm.

Nói về phong trào thi đua chung, cô Thu cho hay: "Trường cũng muốn hoàn thiện để phấn đấu xây dựng đạt chuẩn nhưng cơ sở vật chất còn quá nghèo nàn. Vì vậy, việc xây dựng trường đạt chuẩn cũng chỉ đang là dự án của ban giám hiệu nhà trường. Đã nhiều lần chúng tôi làm tờ trình gửi UBND xã để xin hỗ trợ kinh phí đầu tư cơ sở vật chất cho các cháu nhưng vẫn chưa được chấp thuận".

Theo quan sát của chúng tôi, hai phòng được "cải tạo" lại từ trạm y tế cũ của xã tại điểm trường Vĩnh Đồng đã quá cũ kỹ. Phần tường dù được quét lại bằng vôi trắng, da trát vựa hồ nhiều lần song nó vẫn nham nhổ các vết nứt lớn nhỏ, phần mái của phòng học ngói lợp đã hư hỏng nhiều điểm ánh sáng chói xuống phía trong lớp, các cột kèo được làm bằng gỗ cũng đã có dấu hiệu hư hỏng oằn xuống không chịu được trọng lượng lớn.

Hàng năm, ban giám hiệu nhà trường cùng hội phụ huynh học sinh góp công sức để tổ chứ tu sửa lại phòng học. Phần mái và tường đều được gia cố thường xuyên đảm bảo an toàn cho các cháu mỗi khi đến trường. Tuy nhiên, hiện nay nó vẫn đang xuống cấp trầm trọng, học sinh, phụ huynh và cô giáo vừa học vừa lo trường sập bất cứ lúc nào.



Các em học sinh trải chiếu ngủ dưới nền nhà đất cũng đã hư hỏng.

Nói về cơ sở vật chất đầu tư cho giáo dục trên địa bàn xã ông Nguyễn Công Lý - Chủ tịch UBND xã Đồng Văn phân trần: "Toàn xã chúng tôi có tới 2 trường mầm non, 2 trường tiểu học, 2 trường cấp II với nhiều điểm trường dàn trải trên các địa bàn các xóm khác nhau. Vì thế việc đầu tư cơ sở vật chất cho các trường là vô cùng khó khăn khi ngân sách địa phương lại hạn chế".

Cũng theo ông Lý, trên địa bàn xã có những điểm trường như trường tiểu học còn chưa đủ phòng cho các cháu ngoài việc sử dụng nhà văn hóa cộng đồng còn phải mượn thêm nhà dân để làm phòng học. Dù biết ở điểm trường mầm non các phòng học đã xuống cấp rất nguy hiểm cho các cháu nhưng chính quyền địa phương cũng "lực bất tòng tâm".